موضوع تحقيق :
بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق در شهرستان سرپل ذهاب
استاد راهنما :
پژوهشگر:
تقدیم به
پدر و مادر عزیزم
مادرم شبنم گلبرگ حیات
پدرم عطر گل یاس بقاست
مادرم وسعت دریای گذشت
پدرم ساحل زیبای لقاست
مادرم آئینه حجب و حیا
پدرم جلوه ایمان و رضاست
مادرم سنگ صبور دل ما
پدرم در همه حال کارگشاست
تقدير و تشكر
من لم يشكر المخلوق
لم يشكر الخالق
اكنون كه به ياري خداوند متعال اين پژوهش به پايان رسيده است خداوند را شاكرم كه بارديگر مرا از الطاف بي منتهاي خود بهره مند نمود و در مرحله ديگري از تحصيل ياريم كرد . و مراتب تشكر قلبي و صميمانه خود را از حضور استاد ارجمند و گرانقدر خود كه بر ما منت نهادند و با راهنمايی هاي ارزشمند و سازنده خويش درانجام اين تحقيق ياري فرمودند ابراز كنم .
تصویب نامه هیئت داوران
دانشگاه پیام نور
واحد سرپل ذهاب
بسمه تعالی
صورتجلسه دفاع از پایان نامه دوره کارشناسی
جلسه دفاع از پایان نامه دوره کارشناسی خانم …………………………………………………………………. دانشجوی رشته………………………………………………… به شماره دانشجویی ………………………………………… تحت عنوان « بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق در شهرستان سرپل ذهاب » با حضور هیات داوران در روز ……………………. مورخ ………./……../………….. ساعت …………. در محل ساختمان ………………………….. برگزار شد و هیات داوران پس از بررسی ، پایان نامه مذکور را شایسته نمره به عدد …………… به حروف ………………………………………………………. با درجه …………………………. تشخیص داد .
ردیفنام و نام خانوادگیامضاء1استاد راهنما2ریاست دانشگاه3مسئول آموزش

چکیده:
هر چند گسترش نرخ طلاق به عنوان یکی از مصادیق آسیب های اجتماعی موجبات نگرانی مسئولین و برنامه ریزان نظام را در پی داشته است، لیکن توجه به این مسئله ضروری است که در بسیاری از موارد به رغم وجود اختلافات و ناسازگاری های مداوم و طویل المدت زوجین و به دنبال آن ظهور پیامدهای منفی و گسترده این ناسازگاری ها در سطح خانواده و جامعه (که حتی می تواند گسترده تر از پیامدهای طلاق باشد همچون همسرکشی) طلاق رخ نمی دهد و در این شرایط بر خلاف واقعیت های لازم التوجه به واسطه عدم وجود آمار و ارقام دقیق، ناسازگاری های زناشویی نمود واقعی نداشته لذا بررسی میزان شدت، علل و مکانیزم های کنترل ناسازگاری های خانوادگی پیش از بررسی راهکارهای کنترل طلاق یکی از ضروریات دارای اولویت است. در کشور ما عوامل متفاوت اجتماعی و فردی در بروز پدیده طلاق مداخله می نمایند. گرچه نقش عوامل مختلف بر اساس نظام فرهنگی ـ شخصیتی و ساختار روابط اجتماعی و الگوهای هنجاری در اجتماعات و ادوار گوناگون، تفاوت های زیادی دارد. اما تأکید بر مهم ترین عوامل تأثیرگذار در شناخت زیرساخت های طلاق بسیار گره گشا است. هدف پژوهش حاضر آن است که به بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق در شهرستان سرپل ذهاب بپردازد و هر پرسشنامه یکی از موارد لازم در تحقیقت پیمایشی می باشد ، بخش عمده اطلاعات از طريق پرسشنامه جمع آوري شده است چون عملي تر و آسانتر است. ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه مي باشد و اينكه هدف از تكميل پرسشنامه آگاهي از مشكلات و خواسته هاي آنان است را به آنها بگوييم و ما بدان منظور بتوانيم پاسخ درست و دقيقي به دست بياوريم.جامعه آماری این پژوهش کلیه زوجین در شهرستان سرپل ذهاب نمونه آماری در این تحقیق50 زوج از شهرستان سرپل ذهاب می باشد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول : طرح تحقیق
مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….2
بيان مسئله ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….6
اهمیت و ضرورت تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………….8
اهداف تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………9
حدود مطالعاتی تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………..10
تعریف اصطلاحات……………………………………………………………………………………………………………………………………………….11
طلاق چیست………………………………………………………………………………………………………………………………………………………11
فرزندان طلاق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
انواع طلاق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….13
ابعاد مختلف آسیب های ناشی از طلاق ……………………………………………………………………………………………………………15
فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق
علل و عوامل مؤثر بر طلاق ………………………………………………………………………………………………………………………………22
عوامل اقتصادی مؤثر بر طلاق…………………………………………………………………………………………………………………………….23
عوامل شخصیتی مؤثر بر طلاق …………………………………………………………………………………………………………………………23
عوامل ارتباطی بین طرفین ……………………………………………………………………………………………………………………………….24
عوامل اجتماعی مؤثر بر طلاق …………………………………………………………………………………………………………………………..24
پیشینه طلاق در ادیان و ملل ……………………………………………………………………………………………………………………………25
پیشینه تحقیق داخلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………….26
پیشینه تحقیق خارجی …………………………………………………………………………………………………………………………………….31
چهار چوب نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………33
نظریات پارسنز ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….34
نظریات دورکیم………………………………………………………………………………………………………………………………………………….35
نظریات پیر بوردیو……………………………………………………………………………………………………………………………………………..37
تئوری تسری …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….40
تئوری خود میانی بینی ……………………………………………………………………………………………………………………………………..40
نظریات کاشت …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..41
فرضیات تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..42
فصل سوم : روش تحقیق
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….44
روش تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….44
ابزار جمع آوری اطلاعات …………………………………………………………………………………………………………………………………..44
جامعه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..45
نمونه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….45
روش نمونه گیری آماری…………………………………………………………………………………………………………………………………….45
شیوه اجرا و مراحل پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………………46
تجزیه وتحلیل داده ها……………………………………………………………………………………………………………………………………….46
ضریب همبستگی پیرسون ……………………………………………………………………………………………………………………………….47
روایی پرسشنامه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..48
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل اطلاعات
مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..50
آمار توصیفی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………51
آمار استنباطی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………102
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
بحث و نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………107
تحلیل فرضیه ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………………110
تفسیر نتایج ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………111
نتیجه گیری براساس یافته های تحقیق………………………………………………………………………………………………………….112
پیشنهادات برای محققین آینده ……………………………………………………………………………………………………………………..113
محدودیت ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..113
منابع ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..114
پيوست (ضمائم ) …………………………………………………………………………………………………………………………………………….116
پرسشنامه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………117
فهرست جداول صفحه
جدول 1-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « جنسیت »……………………………………………………………………………..51
جدول 2-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « سن »……………………………………………………………………………………52
جدول 3-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « تحصیلات »……………………………………………………………………………53
جدول 4-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « شغل »………………………………………………………………………………….54
جدول 5-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « سن همسر »………………………………………………………………………….55
جدول 6-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « تحصیلات همسر )) ………………………………………………………………56
جدول 7-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « شغل همسر »………………………………………………………………………..57
جدول 8-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « سن ازدواج خود »………………………………………………………………..58
جدول 9-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « سن ازدواج همسر »……………………………………………………………..59
جدول 10-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « فرزند چندم خانواده »……………………………………………………….60
جدول 11-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « همسر فرزند چندم خانواده »……………………………………………..61
جدول 12-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « داشتن فرزند »……………………………………………………………………62
جدول 13-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « زندگی والدین با هم »……………………………………………………..63
جدول 14-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « زندگی با والدین »………………………………………………………………64
جدول 15-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « موافقت با ازدواج »………………………………………………………………65
جدول 16-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « موافقت خانواده با همسر))………………………………………………….66
جدول 17-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « دخالت خانواده در زندگی »………………………………………………..67
جدول 18-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « دخالت خانواده همسر »……………………………………………………..68
جدول 19-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « آشنایی قبل ازدواج »………………………………………………………….69
جدول 20-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « نسبت فامیلی داشتن »……………………………………………………….70
جدول 21-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ازدواج از روی خواسته »…………………………………………………….71
جدول 22-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « یکسان بودن فرهنگی »………………………………………………………72
جدول 23-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « تجربه ازدواج »……………………………………………………………………73
جدول 24-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « درک نشدن از طرف همسر»………………………………………………74
جدول 25-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « درک نشدن خلق و خو از طرف همسر »…………………………..75
جدول 26-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « رضایت نداشتن از ویژگی های شخصیتی همسر »…………….76
جدول 27-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ایفا نشدن مسئولیت ها در زندگی مشترک »……………………77
جدول 28-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « رضایت بخش نبودن روابط با همسر »……………………………….78
جدول 29-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « خشنودی نبودن از نحوه تصمیم گیری »…………………………..79
جدول 30-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « رضایت نداشتن از وضعیت اقتصادی »……………………………….80
جدول 31-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « رضایت نداشتن از نحوه اوقات فراغت »……………………………..81
جدول 32-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « خشنود نبودن از نحوه ابراز عشق »……………………………………82
جدول 33-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « رضایت نداشتن از نقش والدین »……………………………………….83
جدول 34-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « قابل اطمینان نبودن همسر »…………………………………………….84
جدول 35-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « تحقیر شدن از طرف همسر »…………………………………………….85
جدول 36-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « در میان گذاشتن مشکلات با همسر »………………………………..86
جدول 37-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « تصمیم گیری مالی »………………………………………………………….87
جدول 38-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « خرج کردن پول بدون اجازه همسر »…………………………………88
جدول 39-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ناراحتی از نزدیکی غیر منصفانه »……………………………………..89
جدول 40-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « اختلاف نظر در رسیدگی به فرزندان »………………………………90
جدول 41-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « بوجود نیامدن مشکلات از طرف والدین »………………………………91
جدول 42-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « اختلاف نداشتن در اعتقادات مذهبی »……………………………..92
جدول 43-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « کله شق بودن همسر »……………………………………………………….93
جدول 44-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ترس از درخواست نیاز از همسر »……………………………………..94
جدول 45-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « جر و بحث نداشتن »………………………………………………………….95
جدول46-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « رضایت نداشتن از میزان پس انداز »……………………………………96
جدول 47-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ارضا نشدن از لحاظ جنسی »…………………………………………….97
جدول 48-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « عصبانی نشدن از همسر »…………………………………………………..98
جدول 49-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « باعث خجالت نشدن از طرف همسر »………………………………99
جدول 50-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « تحت نظر بودن »……………………………………………………………..100
جدول 51-1-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ضعیف نبودن زنان در مقابل مردان »………………………………101
جدول 1-2-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « عوامل اجتماعی و گرایش به طلاق»…………………………………..102
جدول 2-2-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « عوامل فرهنگی و گرایش به طلاق»……………………………………103
جدول 3-2-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « افسردگی و گرایش به طلاق»…………………………………………….103
جدول 4-2-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « ازدواج مجدد و گرایش به طلاق»……………………………………….104
جدول 5-2-4 مربوط به توزيع فراواني متغير « استفاده از دارو و آرابخش و گرایش به طلاق»…………………..105
(1-1)مقدمه:
چند سالی است که اختلافات زندگی زناشویی در جامعة ما بیشتر شده و بدنبال آن, درصد طلاق رو به افزایش است. بنابراین, طلاق به مفهوم دورکیمی (1987) به یک پدیدة اجتماعی تبدیل شده است. بدین معنی که از سویی, قشر یا طبقه و یا گروهی را نمی توان در جامعة امروز یافت که از اِپیدمی طلاق در امان باشد. از سطح تحصیلکرده ها تا بی سوادها, از سطح ثروتمند ها تا فقیر ها و یا از دیندارها تا بی دین های افراد جامعه از عارضة طلاق مصون نمانده اند. از سوی دیگر, طلاق یک پدیدة چند بعدی و چند علتی است. بنابراین محدود به یک علت خاص نظیر اقتصاد نمی باشد.چرا طلاق در جامعة ما رو به افزایش است؟ چه عواملی در رشد طلاق دخالت داشته اند؟ مسئلة طلاق هم فکر مسئولین جامعه را بخود مشغول کرده و آنها را نگران کرده است, هم دل مشغولی تعدادی از دانشگاهی ها و پژوهشگران حوزۀ خانواده شده است. و همه در صدد یافتن پاسخی برای این پرسش ها و ارائة راه حل هایی برای خروج از این مقولة آسیب زا هستند. در طی چند سال پژوهش پیرامون خانواده به صورت غیر مستقیم و از زاویه ای دیگر یعنی مطالعه پیرامون عوامل رضایت از زندگی زناشویی (منادی, 1383) به این امر علاقه مند شده اند یقینا نه ادعای پاسخگویی کامل به این پرسش ها را داشته و نه علل مختلفة این موضوع را کاملا شناسایی کرده است. ولی در پی نتایج پژوهش های کیفی (منادی, 1385) صورت گرفته پیرامون خانواده می توان بخشی خاص را از دیدگاهی خاص در سطح طرح مسئله عنوان کرد.بدین منظور به کمک طرح یک نظریة جامعه شناسی تلاش می کنیم تا حدودی مسئلة طلاق را کالبد شکافی کرده و توضیح دهیم.پیر بوردیو جامعه شناس شهیر و معاصر فرانسوی معتقد است که هر انسانی دارای یک عادت واره 1 می باشد. (بوردیو,1989 )منظور از عادت واره, مجموعة طرحواره هایی است که یک انسان در طول زندگی خود بر اساس برخورد با محیط های مختلف مانند : خانواده, رسانه ها, نهاد آموزش و پرورش و گروه همسالان کسب می کند. این طرح واره ها مانند : چگونه غذاخوردن, چگونه پوشیدن, چگونگی ارتباطات اجتماعی, ذوقیات, مشغولیات انسان می باشند.طبق نظریة بوردیو عادت وارة هر فرد، نیروی محرکة اعمال و رفتار روزمرة اوست که در مرکز سرمایه های فرهنگی اش2 جای دارد. منظور از سرمایه های فرهنگی, طبق نظر بوردیو, ترکیبی از عادت واره, شناخت ها, آگاهی ها, آموزش ها و مدارک تحصیلی می باشد. (بوردیو, 1989) این شناخت ها و آگاهی ها می توانند به صورت کلاسیک و آکادمیک در آموزشگاه ها کسب شده باشند و یا به صورت خود آموزی 3 و یا غیر کلاسیک آموخته شده باشند.
در هر صورت به زعم بوردیو, سرمایه های فرهنگی و عناصر سازندۀ آنها مقوله هایی اکتسابی و آموختنی هستند. ولی به باور وی عادت واره ها نقش مهمتر و جدی تری در هدایت و کنترل رفتارها و اعمال انسان ها دارند.
ضعف بنيه فرهنگي و عدم آگاهي و پايبندي به ايمان و تقيدات مذهبي خانواده‌ها، بخصوص در ميان والدين؛ به عنوان مهمترين عامل سستي روابط خانوادگي و در نتيجه افزايش طلاق در ايران اعلام شد.
معضلات اجتماعي مانند افزايش نرخ طلاق و گسترش اضطراب در ميان جوانان، اين روزها مورد بحث رسانه هاي همگاني و موضوع بسياري از همايش ها و سمينارها در سراسر کشور قرار گرفته و بسياري از آنها حاوي آمارهاي بسيار تکان دهنده اي است. بي ترديد افزايش دامنه آفت هاي جامعه که بايد دست اندرکاران امور تعليم و تربيت و فرهنگ سازي کشور را به تامل و چاره انديشي اساسي وادارد، معلولي بيش نيست. براي تجهيز و مقابله با اين پديده هاي ناهنجار، ابتدا بايد علل و ريشه هاي بروز اين مساله مهم را شناسايي کنيم، در غير اين صورت هر راه حلي اگرچه با صرف هزينه هاي زياد، بي تاثير خواهد ماند. به اين ترتيب، درخواست طلاق هنگامي صادر مي شود که هرگونه اميد و تلاش براي دستيابي به کانون گرم زندگي مشترک بي پاسخ مي ماند و واقعيتهايي رخ مي دهد که دستيابي به آرزوها را ناممکن مي سازد و آنگاه تنها راه رهايي به جدايي ختم خواهد شد. اما روانشناسان معتقدند: زندگي مجموعه اي از افتادن ها و برخاستن ها، لذت ها و تلخکامي ها، خواب ها و بيداري هاي هدفدار است، اين که تصور کنيم همه امور بايد موافق ميل و خواسته ما تحقق پذيرد، تصويري اشتباه است. اصولاً خانواده اي را نمي توان سراغ گرفت که در آن به هيچ وجه اختلاف فکر و سليقه وجود نداشته باشد، هر انساني ذوق و سليقه اي مخصوص به خود دارد. اما براي دستيابي به آرامش بايد اين ذوق و سليقه را به هم نزديک کرد، زيرا انسان ها تنها در سايه توافق ها مي توانند در کنار هم زندگي کنند نه اختلاف ها. از سوي ديگر، در زندگي مشترک بي اعتنايي به پيمان زندگي، خودخواهي ها و تنگ نظري ها، بي حوصلگي و بي توجهي به سرنوشت يکديگر، اختلاف در سليقه ها، فزون طلبي ها، تنوع جويي ها، عدم رعايت وظايف فرد است که “طلاق” را مي آفريند و اين پايان مشکلات نيست، بلکه سرآغاز ويراني است و معضلات جديد را به وجود مي آورد. تحقیقات نشان داده که طلاق یکی از ده رویداد اولیه و مهم در زندگی انسان می باشد. عده ای از محققان اعتقاد دارند که طلاق به عنوان یکی از حوادث زندگی نقش اولیه و حساسی در ایجاد افسردگی دارد. فابل انکار ترین یافته ها در زمینه ی فقدان یکی از والدین در سنین قبل از 11 سالگلی می باشد.(پیکل و همکاران، 1917)
در تحقیق ها و تحلیل های زیادی که در رابطه با پدیده ی روز افزون طلاق در دنیای کنونی صورت گرفته، به حقیقت وجود کودکان کمتر توجه شده است. این کودکان نمی دانند پس از جدایی پدر و مادر چگونه افکار و احساسات خود را کنترل کنند و از همه مهم تر چگونه با پدر و مادر خود رفتار منصفانه ای داشته باشند.(سینتیا مک گرگور 1386)
عمیق ترین ترس ما این نیست که به قدر لازم با کفایت نیستیم. عمیق ترین ترس ما این است که قدرتمندتر از آنیم که بتوان تصور کرد. آنچه بیشتر موجب وحشت ما می گردد روشنایی ماست. نه تاریکی ما. از خود می پرسیم من کیستم که چنین درخشان، تباناک، با استعداد و شگفت آورم؟در واقع نبا نیست که چه کسی باشی، تو فرزند خدایی. پس بازی حقیر تو شایسته دنیا نیست.
هیچ چیز روشنگری در باب کاستن این نیرو نیست طوری که دیگران، در اطراف تو احساس نا امنی نکنند.متولد شده ایم تا شکوه و جلال خداوندی را که در ماست به نمایش بگذاریم این شکوه و جلال تنها در بعضی از ما نیست، بلکه در تمامی ابنای بشر است و اگر بگذاریم نورمان بدرخشد.ناخود آگاه به دیگران نیز فرصت درخشش نورشان را خواهیم داد. اگر ما از ترس هایمان رها شویم.
حضورمان، خود به خود باعث رهایی دیگران نیز خواهد شد.(نلسون مانلا)
(2-1)بیان مسئله:
طلاق؛ نامي ساده و مفهومي پيچيده؛ پديده‌اي منفور و نكوهش شده، اما رو به افزايش. فروپاشي نظام كوچكي كه تبعات زيادي دربر دارد و تاثيرهاي منفي‌اش بر جامعه بويژه زنان و بچه‌هاي طلاق غيرقابل انكار است؛ پديده‌اي كه كمابيش از كنترل و پيش‌بيني خارج شده و جامعه‌شناسان را نگران كرده است.
در حقيقت همانگونه که پيوند بين افراد طبق آيين و قراردادهاي رسمي و اجتماعي برقرار مي شود. چنانچه طرفين نتوانند به دلايل گوناگون شخصيتي، محيطي و اجتماعي و … بايکديگر زندگي کنند به ناچار طبق مقررات و ضوابطي از هم جدا مي شوند . از اين نظر خانواده همچون عمارتي است که زن و شوهر ستون هاي آن را تشکيل مي دهند و فروريختن هرستون استحکام و استواري عمارت را دچار تزلزل و گسستگي مي کند. طلاق با اين ديد، يکي از غامض ترين پديده هاي اجتماعي، ارکان خانواده را در هم ريخته و بيشتر اثرات مخرب خود را بر روي فرزندان برجاي مي گذارد. طلاق گسستن و فروپاشيدن و نابودي کانون گرم و آرامبخش زندگي است که اثرات جبران ناپذيري بر اعضاي خانواده مي گذارد. در تحقيقي که توسط “جي هبر” (1990) صورت گرفت مشخص گرديد ازدواج هايي که به طلاق منجر شده اند، کاهش شديدي در اعتماد به نفس اعضاي خانواده به وجود مي آورد. چنين کمبودي مي تواند ماهيتي اجتماعي، رواني يا جسمي باشد. کاهش اعتماد به نفس درنتيجه طلاق منشا مهم اختلالات اعضاي خانواده در حين و بعد از طلاق مي باشد.
در اين تحقيق همچنين مشخص شد نه تنها طلاق سطح اعتماد اعضاي خانواده را کاهش مي دهد، بلکه باعث مي گردد يکي از طرفین يا هر دو به طور قابل ملاحظه اي احساس پوچي کنند. در این تحقیق ما به بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق در شهرستان سرپل ذهاب می پردازیم . گذشته از اين طلاق پديده اي است که بر تمامي جوانب جمعيت يک جامعه اثر مي گذارد، زيرا از طرفي بر کميت جمعيت اثر مي نهد، يعني واحد مشروع و اساسي توليد مثل يعني خانواده را از هم مي پاشد، از طرف ديگر بر کيفيت جمعيت نيز اثر مي گذارد، زيرا موجب مي شود فرزنداني محروم از نعمت هاي خانواده تحويل جامعه گردند که احتمالاً فاقد سلامت کافي رواني در احراز مقام شهروندي يک جامعه اند. بنابراين آسيب اجتماعي ناشي از اين اقدام نه تنها متوجه اعضاي خانواده، بلکه متوجه کل جامعه و نسل آينده مي باشد.
هر چند گسترش نرخ طلاق به عنوان یکی از مصادیق آسیب های اجتماعی موجبات نگرانی مسئولین و برنامه ریزان نظام را در پی داشته است، لیکن توجه به این مسئله ضروری است که در بسیاری از موارد به رغم وجود اختلافات و ناسازگاری های مداوم و طویل المدت زوجین و به دنبال آن ظهور پیامدهای منفی و گسترده این ناسازگاری ها در سطح خانواده و جامعه (که حتی می تواند گسترده تر از پیامدهای طلاق باشد همچون همسرکشی) طلاق رخ نمی دهد و در این شرایط بر خلاف واقعیت های لازم التوجه به واسطه عدم وجود آمار و ارقام دقیق، ناسازگاری های زناشویی نمود واقعی نداشته لذا بررسی میزان شدت، علل و مکانیزم های کنترل ناسازگاری های خانوادگی پیش از بررسی راهکارهای کنترل طلاق یکی از ضروریات دارای اولویت است.
در بررسی علل طلاق توجه به حقوق موضوعه نیز حایز اهمیت است چرا که در بررسی مواردی که یا زن متقاضی طلاق باشد نشانگر تفاوت و اختلافات اساسی در علل طلاق ضروری است تا اختیارات گسترده و فراوان در حق طلاق کنترل شود و از سوی دیگر موضوع طلاق برای زن یک موضوع غیر ممکن و لا ینحل (که دارای پیامدهای منفی در صورت وقوع می باشد) نگردد.
با عنایت به لزوم شناخت دقیق و همه جانبه میزان علل و عوامل بروز پدیده طلاق خاصه دلایل مورد پذیرش دادگاهها به عنوان پیش شرط ارائه مکانیزم های مؤثر و دقیق ویژگی های افراد مطلقه که نتایج آن نیز قابل تعمیم و استناد باشد ضروری است و بدون انجام چنین تحقیقی ارائه مکانیزم پیشگیرانه امکانپذیر نیست.
طلاق به عنوان یک پدیده اجتماعی منبعث از مجموعه علل و عوامل متعدد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی خاصه مباحث فرهنگی می باشد و تعیین یک عامل اصلی و قطعی بروز طلاق امکانپذیر نیست. بنابراین همچنان که در بسیاری از مطالعات بیان گردیده است، عواملی همچون تعارضات فرهنگی، ناهماهنگی های طبقاتی، گسترش شهرنشینی، خشونت های خانگی، گسترش سطح آگاهی و ارتباطات اجتماعی افراد خاصه در زنان، دخالت های بی مورد دیگران، ازدواج های اجباری، تعدد زوجات، اعتیاد، فقر و بیکاری، محکومیت های درازمدت، بدآموزی وسایل ارتباط جمعی، نارسایی های جسمی ـ روانی هر یک می توانند به نوعی گسترش وقوع و یا احتمال طلاق را افزایش دهد. لیکن تعیین عامل اصلی بروز طلاق همان گونه که ذکر گردید امکانپذیر نیست. بنابراین می بایست علل واقعی طلاق را با استناد به موضوعات مطرح شده در طی شکایات خانوادگی مورد بررسی قرار داده و سپس به ارائه مکانیزم پرداخت.
(3-1 )اهمیت ضرورت تحقیق:
اهمیت و ضرورت این تحقیق زمانی پیدا می شود که بر اساس آمارهای بدست آمده میزان طلاق در میان زوج های تحصیل کرده بسیار بالاتر از میزان طلاق در سطوح دیگر است و این باعث بروز یک بحران اجتماعی در جامعه خواهد شد ، بنابراین تحقیق و پژوهش در زمینه این مشکل اجتماعی امری ضروری و اجتناب ناپذیر میباشد . معضلات اجتماعي مانند افزايش نرخ طلاق و گسترش اضطراب در ميان جوانان، اين روزها مورد بحث رسانه هاي همگاني و موضوع بسياري از همايش ها و سمينارها در سراسر کشور قرار گرفته و بسياري از آنها حاوي آمارهاي بسيار تکان دهنده اي است. بي ترديد افزايش دامنه آفت هاي جامعه که بايد دست اندرکاران امور تعليم و تربيت و فرهنگ سازي کشور را به تامل و چاره انديشي اساسي وادارد، معلولي بيش نيست. براي تجهيز و مقابله با اين پديده هاي ناهنجار، ابتدا بايد علل و ريشه هاي بروز اين مساله مهم را شناسايي کنيم، در غير اين صورت هر راه حلي اگرچه با صرف هزينه هاي زياد، بي تاثير خواهد ماند. به اين ترتيب، درخواست طلاق هنگامي صادر مي شود که هرگونه اميد و تلاش براي دستيابي به کانون گرم زندگي مشترک بي پاسخ مي ماند و واقعيتهايي رخ مي دهد که دستيابي به آرزوها را ناممکن مي سازد و آنگاه تنها راه رهايي به جدايي ختم خواهد شد. اما روانشناسان معتقدند: زندگي مجموعه اي از افتادن ها و برخاستن ها، لذت ها و تلخکامي ها، خواب ها و بيداري هاي هدفدار است، اين که تصور کنيم همه امور بايد موافق ميل و خواسته ما تحقق پذيرد، تصويري اشتباه است. اصولاً خانواده اي را نمي توان سراغ گرفت که در آن به هيچ وجه اختلاف فکر و سليقه وجود نداشته باشد، هر انساني ذوق و سليقه اي مخصوص به خود دارد. اما براي دستيابي به آرامش بايد اين ذوق و سليقه را به هم نزديک کرد، زيرا انسان ها تنها در سايه توافق ها مي توانند در کنار هم زندگي کنند نه اختلاف ها. از سوي ديگر، در زندگي مشترک بي اعتنايي به پيمان زندگي، خودخواهي ها و تنگ نظري ها، بي حوصلگي و بي توجهي به سرنوشت يکديگر، اختلاف در سليقه ها، فزون طلبي ها، تنوع جويي ها، عدم رعايت وظايف فرد است که “طلاق” را مي آفريند و اين پايان مشکلات نيست، بلکه سرآغاز ويراني است و معضلات جديد را به وجود مي آورد.
(4-1)اهداف تحقیق:
در گذشته کمتر در باره طلاق و عوارض سوء آن و علل پیدایش و افزایش آن و راه جلوگیری از وقوع آن فکر می کردند ، در عین حال کمتر طلاق صورت می گرفت و کمتر آشیانه ها بهم میخورد .مسلما تفاوت دیروز و امروز در این است که امروز علل طلاق فزونی یافته است . زندگی اجتماعی شکلی پیدا نموده است که موجبات جدائی و تفرقه و از هم گسستن پیوند های خانوادگی بیشتر شده است و از همین جهت مساعی دانشمندان و خیر خواهان تا کنون بجائی نرسیده است و متاسفانه آینده خطر ناکتری در پیش است .
(4-1-1)هدف کلی تحقیق :
بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق در شهرستان سرپل ذهاب .
(4-2-1)اهداف جزئی تحقیق:
الف  – شناخت عوامل تأثیر گذار بر طلاق در شهرستان سرپل ذهاب
ب- میزان طلاق در دو سال گذشته در شهرستان سرپل ذهاب
ج- بدست آوردن راهکار اساسی برای حل این مشکل.
د- ریشه یابی مشکل و بدست آوردن نقطه نظرات و ایده آلهای طرفین.
(5-1)حدود مطالعاتی
پدیده ی طلاق « راه حل » رایج و قانونی عدم سازش زن و شوهر، فرو ریختن ساختمان خانواده، قطع پیوند زنا شویی و اختلال ارتباط پدر و مادر با فرزند است.
تحقیقات نشان داده که طلاق یکی از ده رویداد اولیه و مهم در زندگی انسان می باشد. عده ای از محققان اعتقاد دارند که طلاق به عنوان یکی از حوادث زندگی نقش اولیه و حساسی در ایجاد افسردگی دارد
از لحاظ زمانی و مکانی این پژوهش در مقطع زمانی پاییز سال 1390 در شهرستان سرپل ذهاب با موضوع بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زوجین به طلاق می پردازد.
(6-1)تعاریف مفاهیم و اصطلاحات:
(6-1-1) طلاق چيست؟
«طلاق » در لغت، به معنای رها کردن و آزاد کردن و در اصطلاح، به معنای «ازالة قیدالنکاح بصیغة مخصوصة » است; یعنی گسستن پیوند ازدواج با لفظی مخصوص.
بنابراین، می توان گفت: «طلاق نوعی گسست و جدایی و اخلال در بنیان های اساسی خانواده است که منجر به جدایی همیشگی – هم راه لوازم آن – می شود. » البته ممکن است هر نوع اخلال و گسستی منجر به جدایی ( طلاق) نشود، گرچه در این حالت نیز خانواده کارکرد خود را از دست می دهد و آسیب های اساسی به آن وارد می شود، ولی این بخش از مسائل آسیب شناختی خانواده مورد توجه این مقاله نیست، بلکه آن نوع گسستی که منجر به «جدایی » بشود مورد بررسی است.
حال به تعريف اصطلاحات از ديدگاه هاي مختلف مي پردازيم.
تعريف طلاق از ديدگاه مدني: از اين ديدگاه طلاق عبارت است از انحلال رابطه زناشويي در عقد نكاح دائم خواه به قصد و رضاي زوج باشد خواه بوسيله ي نماينده ي قانوني زوج مانند طلاق زوجه ي مجنون بوسيله ي ولي او و يا مانند موردي كه زوجه با وكالت از زوج خود را مطلقه سازد حال ممكن است طلاق بوسيله دادگاه واقع شود يا با جاري ساختن صيغه طلاق صورت گيرد.
تعريف طلاق از ديدگاه فقه اسلامي: عبارت است از انحلال عقد نكاح دائم
تعريف طلاق از نظر حقوق دانان:
عبارت است از قطع رابطه زوجيت يا زناشويي به حكم دادگاه در زمان حيات زوجين به درخواست يكي
ازآنها يا هر دو
تعريف طلاق در حقوق ايران:
در حقوق ايران طلاق انحلال نكاح دائم است با شرايط و تشريفاتي خاص از جانب مرد يا نماينده قانوني او
تعريف طلاق از نظر جامعه شناسان
طلاق به عنوان پديده اي اجتماعي حدود و اشكالي بسيار دارد اهم وجوه آن به قرار زير است:
–  انحلال قانوني پيوندهاي زناشويي
–  اظهار فقه قانوني
–  جدايي زن و شوهر
(6-2-1)فرزندان طلاق
طلاق و فروپاشي خانواده ضمن بر هم زدن تعادل رواني – عاطفي افراد خانواده موجب بروز آسيب‌هاي اجتماعي مي‌شود. طلاق به هر دليلي درست يا نادرست پيامدهايي براي فرد و جامعه دارد.تحقيقات نشان مي‌دهد، كه اثرات طلاق بستگي به سن كودك هنگام طلاق دارد. همچنين اثر طلاق بر كودك به جنسيت، شخصيت، ميزان ناسازگاري و درگيري والدين و حمايت خانواده و دوستان كودك بستگي دارد.  جدايي پدر و مادر يك اثر آني و زودگذر نيست؛ بلكه در تمامي‌ مراحل زندگي فرزندان اثرات منفي و زيانباري را بر جاي خواهد گذاشت. پراكنده شدن اعضاي خانواده و محروميت فرزندان از سرپرستي مشترك والدين، پس از فروپاشي و از هم گسيختگي خانواده آنان را از داشتن مواهب و مزاياي زندگي خانوادگي محروم مي‌كند و هويت فردي و خانوادگي فرزندان طلاق را مختل مي‌كند.   آسيب‌شناسان اجتماعي براين باورند كه پس از جدايي والدين، مسائل روحي و رواني بسياري براي فرزندان ايجاد مي‌شود. از جمله: بدبيني به جنس والد ديگر و بي‌خبر ماندن از روحيات و ساختار وجودي او كه آسيب‌هاي آن بعدها در ازدواج چنين فرزنداني آشكار مي‌شود. مشكلات رواني و جسماني، تربيتي، احساس گناه و سردرگمي، اختلال در هويت و احتمال گرايش به بزهكاري را مي‌توان از جمله آثار مخرب وزيانبار معنوي و مادي طلاق روي فرزندان برشمرد فرزنداني كه براثر طلاق والدين، حاميان اصلي خود را از دست مي‌دهند، بيش از ديگران در خطرند و به راحتي فريب ظاهر آراسته و سخنان فريبنده افراد را مي‌خورند. طبق تحقيقات انجام شده، 70درصد افرادي كه دچار آسيب‌هاي اجتماعي مي‌شوند فرزندان طلاق هستند. از اين‌رو توجه به مقوله پيشگيري از طلاق اهميت خاصي دارد.
(6-3-1)انواع طلاق
1-    طلاق رجعی: طلاقی است که به درخواست مرد جاری می شود و در آن وی موظف است. تمام حقوق زن را از قبیل صداق، نفقه، پوشاک و مسکن تا زمان عده که سه ماه و ده روز طول می کشد را تأمین کند در این نوع طلاق، مادامی که عده ی زن منقضی نشده باشد مرد می تواند به زن خود رجوع کند « رجوع یعنی فرد از طلاق پشیمان است » و با رجوع مزبور بدون تحلیل نکاح و عقد جدید می توان با او زندگی کند در این حال طلاق باطل می شود.
2-    طلاق باین: طلاقی است که در آن مرد حق رجوع به زن خود را ندارد، یعنی بر عکس طلاق رجعی نمی تواند بدون جاری شدن عقدی جدید به او رجوع کند و در برخی از انواع آن اگر مرد بخواهد به زن خود رجوع کند لازم است تجدید نکاح کند.
طلاق باین انواعی دارد
•       طلاق دختر ضعیر یعنی دختری که هنوز 9 سال تمام ندارد.
•       طلاق زن یائسه یعنی زنی که به سن نازایی رسیده باشد.
•       طلاق در دوران نامزدی یعنی پیش از انجام مراسم عروسی
•       طلاق زن سه طلاقه یعنی زنی که او را سه بار متوالی از ازدواج طلاق داده باشند.
•       طلاق مبارات که در آن طرفین به علت کراهتی که از هم دارند به طلاق اقدام می کنند در طلاق مبارات زن مالی را که کمتر از مهر او است به مرد می پردازد.
•       طلاق خلع یا خلعی که در آن به دلیل کراهتی که از شوهر خود دارد در مقابل مالی که به او می بخشد طلاق می گیرد.
(محقق ، مرعشی )(1360 ، 1357 )
3-    طلاق پنهان: هر زمان بین جنب های گوناگون ازدواج هماهنگی نباشد این پدیده به وجود می آید.
4-    طلاق توافقی: همه چیز توافق طرفین است و وقتی هر دو نفر انصاف را رعایت کنند این بهتری طلاق است چون از دعوا، جنجال، اتلاف وقت جلوگیری می شود.4
(7-1)ابعاد مختلف آسيب هاي ناشي از طلاق:
“پل بوهامون” نشان داده است که طلاق بدان سبب مساله غامضي است که همزمان شش بعد را در نظر مي گيرد، اين ابعاد عبارتند از:
(7-1-1) طلاق عاطفي:
طلاق از نظر لغوي به معني رها شدن مي باشد و در اصطلاح عبارت از پايان دادن زناشويي به وسيله زن و شوهر. طلاق را اغلب راه حل رايج و قانوني عدم سازش زن و شوهر، فروريختن ساختار زندگي خانوادگي، قطع پيوند زناشويي و اختلال ارتباط والدين با فرزندان تعريف کرده اند. زن و شوهر عواطف خود را از يکديگر دريغ مي دارند و روي از هم بر مي تابند، زيرا اعتمادشان به يکديگر و جذابيتشان براي هم به پايان رسيده است.
یکی از مهمترین انواع طلاق، طلاق عاطفی است که در هیچ کجا به ثبت نمی رسد و نمود عینی ندارد اما مهمترین نوع طلاق است که کودکان زیادی از آن رنج می برند. در چنین خانواده هایی یک تشنج روانی حکم فرماست. این مورد مربوط به خانواده هایی است که به علت مسائل سنتی و عرفی که حاکم بر عقاید آنهاست یا برخی باورهای نادرست و نگرش های منفی جامعه نسبت به زنان مطلقه، ترس و نگرانی از تنهایی، از دست دادن فرزندان و یا ناتوانی در تامین نیازهای زندگی تصمیم می گیرند که به اجبار زیر یک سقف زندگی کنند. در چنین اوضاع نابسامانی، زن انزوا طلبی اختیار کرده و خود را شریک زندگی نمی داند و تنها به دلیل شرایط اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی به زندگی ادامه می دهد. بسیاری از زوج ها با هم زندگی می کنند ولی از وجود و درون هم خبری ندارند، این قطع روابط عاطفی عوامل پنهان و ناگفته های بسیار دارد. این طلاق های عاطفی که در خیلی از خانواده ها وجود دارد را نباید دست کم گرفت. بسیاری از خانواده ها مشکلات زندگی زناشویی را به دست گذر زمان می دهند که به گفته خودشان بعدا درست می شود، بعدا با آمدن فرزند بهبود پیدا می کند، اما بی اهمیت جلوه دادن مشکلات و مسائل و موکول کردن آنها به گذشت زمان می تواند سایه مشکلات را گسترده تر کند.در جامعه امروز تعهد به زندگی برای زنان به همان شکل که برای خیلی از زنان قدیمی تر که دارای قداست و ارزش بود، همچنان قداست و ارزشمند است و اغلب زنان امروز به هیچ طریق حاضر نیستند کانون خانواده را رها کنند. در این شرایط بیشترین آسیب به روح و روان کودک وارد می شود و اوست که باید این شرایط راتحمل کند. در این اوضاع نابسامان کودک قربانی تسویه حساب های والدین می شود. کودکان طلاق اگر در ظاهر سالم بمانند و به معضلات اجتماعی از قبیل جرایم و جنایات، مواد مخدر و الکل و غیره کشیده نشوند باز شادی و سرزندگی خود را از دست می دهند و مسلما نمی توانند پدر و مادرانی بهتر از پدر و مادران خود برای فرزندانشان باشند. این کودکان در شرایط پیش آمده زندگی خود احساس تنهایی، سرخوردگی و بی پشتوانگی می کنند. این موارد در جامعه ما بسیار دیده می شود، شاید بتوان گفت این موارد ذکر شده قطره ای در یک دریاست. به هرحال باید توجه داشت که جلوگیری از طلاق، شاید غیرممکن باشد اما حداقل می توان راهکارهایی جست تا به وسیله آنها بتوان از مضرات این معضل کاست. در واقع می توان اینگونه بیان کرد که ما باید بیش از هر چیز به فکر بازخوانی فرهنگ طلاق در جامعه باشیم، باید سازمان هایی شکل گیرند که بتوانند به خوبی انگیزه های طلا ق در خانواده ها را بررسی کنند و بتوانند آنها را از این کار بازدارند و نیز بتوانند به درستی ارزیابی کنند که کدامیک از والدین شایستگی قبول و نگهداری فرزند خود را می توانند داشته باشد تا حدودی با این کار بتوان از دغدغه ها و دل نگرانی های جامعه کم کرد. به امید روزی که در مطبوعات دیگر شاهد تیترهایی مثل “به ازای هر ۴ ازدواج یک طلا ق رخ می دهد”، “افزایش ۲۰ درصدی طلاق” و “درصد افزایش بالای طلاق در ازدواج های دانشجویی”، نباشیم
(7-2-1) طلاق اقتصادي:
 وقتي خانواده اي از هم مي پاشد، تصفيه اقتصادي يعني تقسيم اموال و دارايي آنها در دو سهم ضرورت پيدا مي کند.
(7-3-1) طلاق قانوني:
در دادگاه پايان رسمي ازدواج و همراه آن شرايط اجازه ازدواج مجدد براي طرفين اعلام مي گردد.
(7-4-1)طلاق توافقي والدين:
تصميماتي که درباره حضانت فرزندان، ديدار بعدي آنان، مسئوليت هاي هريک از والدين از نظر مالي و تربيت کودکان و غيره اتخاذ مي گردد.
(7-5-1)طلاق اجتماعي:
تغييراتي است که در رابطه با دوستان و آشنايان اتفاق مي افتد، به اين معنا که چون از وقوع طلاق اطلاع پيدا مي کنند، هريک به گونه اي واکنش نشان مي دهند.
(7-6-1) طلاق رواني:
وقتي ازدواجي گسسته شد، احساس همدلي از بين مي رود و مفهوم “خود” تغيير مي کند. در اينجا طرفين بايد درک کنند که ديگر هيچ کدام يک پيوند را تشکيل نمي دهد، زيرا هريک خود را تنها مي بيند و اين تنهايي براي هريک از آنان يک “ضربه” است. آمار رسمي طلاق نشان دهنده ميزان ناکامي زوجين در زندگي زناشويي نيست. اين آمار شامل افرادي که از يکديگر جدا زندگي مي کنند، اما به طور قانوني طلاق نگرفته اند، نمي شود. علاوه بر آن افراد زيادي وجود دارند که از زندگي مشترک خود راضي نيستند، اما به دلايل مختلف از هم جدا نمي شوند. آنها نگران پيامدهاي عاطفي، مالي، اجتماعي و فرهنگي طلاق هستند و ترجيح مي دهند به خاطر فرزندانشان به زندگي مشترک ادامه دهند. به اين ترتيب آمار رسمي طلاق در جامعه درصد ناچيزي از تعداد خانواده هايي که در شرايط “طلاق عاطفي” به سر مي برند را نشان مي دهد. کارشناسان معتقدند عوامل مختلف اجتماعي در افزايش ميزان طلاق نقش دارد. به اعتقاد آنها به تدريج که زنان از نظر اقتصادي مستقل مي شوند آمار طلاق نيز افزايش مي يابد. با افزايش سطح درآمدها زنان مجبور به تحمل نارسايي هاي زندگي مشترک براي تامين مايحتاج اوليه زندگي خود نيستند. محمد اکبري (آسيب شناس اجتماعي)در اين باره مي گويد: “معمولاً بيشتر ازدواج ها بر پايه عشق وعلاقه صورت مي گيرد، اما هميشه آينده مطابق با آن چه فکر مي کنيم پيش نمي رود و گاهي در زندگي مشترک اتفاقاتي رخ مي دهد که باعث مي شود به ناگاه تمام تصورات ما فرو بريزد. در اين شرايط اگر دو طرف نتوانند بنا به شرايطي که وجوددارد از هم جدا شوند به ناچار مجبور خواهند شد با سخت ترين شرايط تا پايان عمر، زندگي خود را با طلاق عاطفي سپري کنند. وي درباره عواقب چنين روندي در زندگي توضيح مي دهد: “تفاوت هاي فردي يک اصل مسلم غيرقابل انکار است که براي نظام اجتماع و طبيعت ضروري است و به پيروي از اين اصل طبيعي اگر هم بين زن وشوهر اختلاف وجود داشته باشد اين اختلاف ها مي تواند با گذشت و چشم پوشي برطرف شود. در حالي که اگر اين فاصله زياد شود عوارضي متوجه زن و مرد و فرزندان مي شود و البته اگر بالاخره جدايي رخ دهد به خصوص در ايران بيشترين عوارض جدايي را زن متحمل مي شود. آن هم به دليل نوع نگاه جامعه به قشر زن، محدوديت هاي اجتماعي و نوع نگاه مردان به زنان مطلقه، که آنها را در وضعيت دشواري قرار مي دهد که به همين دليل هم بسياري از زنان ترجيح مي دهند به زندگي مشترک ادامه دهند و با ناامني هاي رواني و اجتماعي بعد از طلاق مواجه نشوند”
به گفته اين آسيب شناس، طلاق عاطفي پديده اي فراگير در کشور است، مساله اي که به دليل محدوديت هاي اجتماعي و فرهنگي، مشکلات مالي، اجبار خانواده ها و عوامل ديگري که اجازه جدايي زن و شوهر را نمي دهد، خانواده هاي زيادي را وادار مي کند در شرايطي که زن و مرد از نظر رواني علاقه اي به ادامه زندگي مشترک ندارند، پس از يک دوره طولاني دعوا و کشمکش، از مرحله دشمني و تنفر عبور کنند و به وضعيت “بي تفاوتي” برسند. به اعتقاد وي بي تفاوتي آخرين مرحله روابط بين زن و شوهر است که در آن اصل “بود و نبود” همسر فرقي براي زوجين نمي کند بلکه مسائل جنبي ديگر زندگي ازجمله مسائل مالي و امنيت اجتماعي زن است که احساس نياز به همسر را شکل مي دهد. در چنين شرايطي ميزان ناهنجاري هاي اجتماعي افزايش پيدا مي کند و موجب به وجود آمدن ارتباطات خارج از چارچوب خانواده مي شود. ضمن آن که به گفته اکبري در مرحله طلاق عاطفي اگرچه زوجين در زير يک سقف زندگي مي کنند، ولي به لحاظ عاطفي و اجتماعي جدا هستند و در همين زمان اغلب انحرافات و آسيب هاي اجتماعي رخ مي دهد.
با توجه به مطالب ذکرشده بايد به خاطر سپرد که ارتباط، موضوعي دوسويه و جاده‏اي دوطرفه است. نمي‏توان و نبايد انتظار داشت که يکي از زوجين تحقير و تهديد کند و در عوض، انتظار لطف و محبت داشته باشد. اگر بر خانه و در خانه‏اي روح زندگي و جوهر معني‏دار زندگي حاکم نباشد، آن زندگي، شکل زندگي دارد و خودِ زندگي نيست. بنابراين بر هر زني و هر مردي لازم است که با خود بينديشند رمز آرامش و ثبات و خوشبختي چيست؟ اين رمز کلمه‏اي 5 حرفي است: “تفاهم”!
تفاهم همان واژه آشنا و دوست‏داشتني است که بارها و بارها در زندگي خود شنيده‏ايم و يا به کار گرفته‏ايم. از بسياري از زوج‏هاي خوشبخت اگر پرسيده شود رمز موفقيت و آرامش در زندگي‏شان چيست، بي‏شک به عنوان کلمه‏اي جادويي اين کلمه را بر زبان جاري خواهند ساخت: “تفاهم” و “تفاهم”. زن و مرد با هم تفاوت‏هايي دارند و مطلع‏بودن از کم و کيف اين تفاوت‏ها راهگشاي تفاهم آنهاست. زوجين گاهي اوقات از دست شريک زندگي خود عصباني يا کلافه مي‏شوند. چرا که انتظار دارند همسرشان عيناً همانند خودشان باشد.
در يک کلام، شناخت خصوصيات و ويژگي‏هاي زنان و مردان مي‏تواند گستره تفاهم را در زندگي مشترک بيشتر و وسيع‏تر نمايد. زماني که زن و مرد قادر باشند به يکديگر احترام بگذارند و تفاوت‏هايشان را بپذيرند، خوشبختي نيز با تمام زيبايي و شکوهش فرصتي براي شکوفايي پيدا خواهد کرد.
(1-2)علل و عوامل مؤثر بر طلاق:
به گفته کارشناسان ازدواج هایی که در آنها هماهنگی بیشتری میان زوجین وجود دارد موفق ترند و کمتر به طلاق می انجامند. تشابهاتی مانند طبقه اجتماعی، سطح تحصیلات، سطح هوش، هم نژاد بودن، دین مشابه داشتن هم زبان بودن و … یک ازدواج موفق را رقم می زند. ازدواجی که با تشابه نژادی، زبانی، روانی و اجتماعی صورت بگیرد ازدواجی موفقیت آمیز است.
تفاوت طبقاتی یکی از عواملی است که با امکانات اجتماعی معمولاً دیدگاه های مختلفی را به وجود می آورد البته اگر دو نفر آن اندازه از آگاهی لازم برخوردار باشند که این تفاوت ها را به رسمیت بشناسند ازدواجشان معنی ندارد. در اصل مهم ترین دلایل طلاق توقعات نادرستی است که طرفین از یکدیگر دارند
در کشور ما عوامل متفاوت اجتماعی و فردی در بروز پدیده طلاق مداخله می نمایند. گرچه نقش عوامل مختلف بر اساس نظام فرهنگی ـ شخصیتی و ساختار روابط اجتماعی و الگوهای هنجاری در اجتماعات و ادوار گوناگون، تفاوت های زیادی دارد. اما تأکید بر مهم ترین عوامل تأثیرگذار در شناخت زیرساخت های طلاق بسیار گره گشا است. بر این اساس مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر طلاق را می توان بر اساس محورهای ذیل دسته بندی نمود.
1. عوامل اقتصادی مؤثر بر طلاق
2. عوامل شخصیتی مؤثر بر طلاق
3. عوامل



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید